HomeOnderwerpenPlagen en ziektenFlap (Cyanobacteriën)

Flap (Cyanobacteriën)

rode-flap-1-271x300Paarse flap is iets waar iedere aquariaan wel eens mee te maken heeft. Bij de een is het slechts een klein plekje, bij de ander is het een matras over het zand en/of steen. De meest voorkomende vorm is de paarse variant maar andere kleuren komen ook voor zoals groene of rode flap.
Om flap te bestrijden zijn er vele manieren waarbij de ene beter werkt dan de andere, en waarbij vele manieren eigenlijk symptoombestrijding zijn i.p.v. een echte oplossing voor het probleem. Daarom ben ik van mening dat het belangrijk is om de oorzaak te vinden. Om dat te kunnen moet je eerst weten wat  flap is en wat het doet en waarom je dus last van hebt. Wat is flap Paar regels uit Wikipedia ter informatie:

  • Blauwalgen, blauwwieren, cyanobacterien of Cyanobacteria zijn een stam binnen het domein van de bacteriën. Blauwwieren zijn, net als planten, in staat tot fotosynthese.
  • Cyanobacteriën behoren tot de oudste organismen op aarde; er wordt geschat dat ze al 3,5 miljard jaar bestaan. Cyanobacteriën waren de eerste organismen op aarde die zuurstof konden produceren en zo de ontwikkeling van hogere organismen mogelijk hebben gemaakt.
  • Het chlorofyl van blauwalgen is eenvoudiger van vorm dan bij de planten. De blauwalgen benut en een groter deel van het lichtspectrum dan de meeste algen en planten doordat ze beschikken over pigmentstructuren

De cyanobacterie is dus een erg oud organisme dat blijkbaar een van de eerste soorten was. Het kon zich dus bij grote veranderingen als een van de eerste soorten goed vermeerderen. Andere bacteriën en algen hadden daar dus meer moeite mee. was waardoor het dus als een van de eerste Dit lijkt mij al goede info voor ons aquarium; hieruit blijkt dus dat er vaak iets veranderd is waardoor cyano blijkbaar wint. 

Waardoor krijg je flap?

Flap is een bacterie met de mogelijkheid van fotosynthese: hij kan zijn voeding uit licht halen. Ik schrijf over cyanobacterie en over flap waarbij cyano dus de bacterie is die ook onzichtbaar aanwezig kan zijn en flap de laag is die gevormd wordt door de cyano, wat we dus niet willen zien in ons aquarium. Uit eigen ervaring weet ik dat de cyanobacterie zich snel kan ontwikkelen wanneer er een verstoring is in de verhouding van nitraat en fosfaat, waarbij de fosfaatconcentratie vaak hoger is dan gebruikelijk. Flap begint vaak op plaatsen waar vuil (detritus) zich ophoopt of op een stukje koraal dat recent dood is gegaan. Daarbij ga ik er vanuit dat het dode stukje koraal en de detritus onder het dekentje flap een bron van fosfaat voor de cyano is. Fosfaat is dus zeker belangrijk om aan te pakken.

Als je detritus-ophoping in je zand en op of in je steen hebt, dan weet je in deze situatie dus wat een oplossing kan zijn: detritus verwijderen en proberen een oplossing te vinden om deze ophoping niet weer te krijgen. Dit kan door meer wisselende stroming om het niet neer te laten slaan. Daarbij werkt het wanneer je gafzakken gebruikt in je sump en powerfilters liefst in het aquarium. Maar af en toe watten om de aanzuigopening van stromingspompen bevestigen en dan de stenen schoonblazen met een pompje is ook erg effectief en ook aan te raden om van de flap af te komen. Verandering in licht is ook een oorzaak van ontstaan van flap omdat de cyanobacterie beter in staat is om zich hierop aan te passen. Verandering kan ontstaan zijn omdat T5 of HQI verlichting te oud wordt (afname van lichthoeveelheid), maar het kan ook doordat je nieuwe lampen ophangt (plotselinge toename van de hoeveelheid licht). Maar de meest voorkomende situatie met licht is dat in het voorjaar en najaar de zon laag staat en zo ineens zorgt voor ander licht in het aquarium. 

Hoe kun je het aanpakken?

We weten nu dus wat de meest voorkomende situaties zijn waardoor  flap de kop op steekt. Dus is het belangrijk te weten wat de oorzaak in jouw geval is om de situatie aan te pakken. Kijk dus de waterwaarden nog eens na; controleer de nutriëntenwaarde en controleer je testsets eens met een referentievloeistof of laat iemand anders eens meten of laat desnoods een professionele meting uitvoeren. Controleer je stenen en zand op vervuiling (detritus) en probeer dit zo veel mogelijk te verwijderen (doe dit een aantal keren kort op elkaar tot het duidelijk minder wordt). Verwijder de  flap liefst door afzuigen en dit water weg te gooien (dit zal je regelmatig moeten doen). En om de cyano/flap uit te concurreren is het raadzaam om bacteriën toe te voegen of bacteriegroei te stimuleren. En als de ruimte aanwezig is om een wierenfilter te installeren, is dit ook een goede methode om  flap weg te concurreren of zelfs te helpen voorkomen. De bacterieconcurrentie kun je op verschillende manieren doen. De makkelijkste is door dagelijks een koolstofbron toe te voegen waarbij je tegen  flap de alcoholvarianten beter niet kunt gebruiken omdat cyano het hier ook goed op doet. Azijn en suiker of de combinatie hiervan is beter. Er zijn natuurlijk ook koolstofbronnen in de handel te verkrijgen net als bacteriepreparaten om zo goede bacteriën toe te voegen. Een andere optie die goed helpt is de “bosgrondmethode”. Hiermee geef je ook een bacterie boost aan je aquarium. Ik zal het hier niet helemaal gaan uitleggen maar zoek maar eens op internet voor meer informatie. De bosgrondmethode wordt steeds minder gebruikt omdat er steeds betere bacteriën in de handel verkrijgbaar zijn. Dan zijn er natuurlijk nog enkele middeltjes tegen  flap. Die zijn onder te verdelen in twee soorten: sommige voegen bacteriën toe en andere doden bacteriën. Beiden zijn pas te gebruiken als er geen overschot of onbalans is tussen NO3 en PO4 en als er geen detritusvervuiling is waardoor de  flap is ontstaan. Daarbij nog de waarschuwing dat de middeltjes die bacteriën doden erg effectief zijn, maar geen onderscheid kunnen maken tussen de cyano en de andere (gewenste) bacteriën waardoor je hierna wel de balans in je systeem kwijt bent en dus weer bacteriën toegevoegd moeten worden: je bent dus enige tijd bezig om de balans weer terug te krijgen. Dit is dus een laatste redmiddel!

Hoe kun je  flap voorkomen?

Bij  flap geldt dus ook “voorkomen is beter dan genezen” maar hoe voorkom je het?

  • Houd je aquarium netjes, dus geen overmatig detritus laten ophopen.
  • Zorg voor een goede balans en niet te hoge nutriënten maar ook geen snelle veranderingen hier in. • Vervang T5 en HQI verlichting op tijd (als ze ouder worden verschuift het spectrum meer naar rood).
  • Probeer in het voorjaar en najaar de zon wat minder naar binnen te laten schijnen.
  • Zorg voor voldoende “woelers” in je zand tegen detritusophopingen. Zeesterren, slakken, komkommers, zandhappers etc.
  • Zorg voor goede, sterke afwisselende stroming en probeer zoveel mogelijk detritus af te vangen door gafzakken en/of een powerfilter.
  • Houd je nutriënten onder controle en in balans dus een goedwerkende afschuimer en/of een goed wierenfiilter en een extra fosfaatabsorptiesysteem erbij.

Hopelijk heb je hier nu of in de toekomst iets aan.

Ga naar boven