HomeOnderwerpenTechniekEen al-niet-meer-zo-nieuwe generatie verlichting: de TL5

Een al-niet-meer-zo-nieuwe generatie verlichting: de TL5

Gepubliceerd in Cerianthus: oktober 2002

In ons vorige blad hebt u al het één en ander kunnen lezen over de relatief nieuwe generatie TL-buizen, de T5 (ze zijn al een jaar of twee op de markt, zij het nog niet zolang in ook voor ons bruikbare kleuren…). Het zijn buizen die een stuk dunner zijn: 16 mm en daarmee 40% dunner dan de huidige TLD-generatie. Nu komen er meer en meer kleuren op de markt, hetgeen ze steeds geschikter maakt voor de zee-aquaristiek. Er is zelfs al een speciale blauwe versie op de markt, die speciaal ontwikkeld is voor ons doel. Qua lengte wijken ze een beetje af van de vertrouwde TLD-s. Zie tabel 1.

Er zijn twee typen op de markt: De high-efficiency versie (Philips HE, OSRAM FH) en de high-output versie (Philips HO, OSRAM FQ). In tabel 2 ziet u de verschillen (gemakshalve zal ik in de rest van het artikel de codes en afkortingen van Philips gebruiken).

De HO-versie levert meer licht (uitgedrukt in lumen) per buis, de HE-versie levert meer lumen per watt ('meer licht voor hetzelfde geld'). Dat betekent dat de hoeveelheid licht per vierkante meter (cd/m2) bij de HO-versie hoger ligt. En omdat het ons vaak niet licht genoeg kan zijn, ligt het voor de hand voor de HO-versie te kiezen. Maar daar hangt natuurlijk een hoger energiegebruik aan. Tabel 2 laat de verschillen zien voor de buizen van Philips.

Het is daarbij overigens wel belangrijk dat, wanneer we die optimale lichtsterkte willen halen, de opdruk (op de buis) naar beneden is gericht! Als de opdruk naar boven is gericht, is niet allen de lichtsterkte (iets) minder, ook de levensduur van de lamp is korter. Dat luistert dus kritischer dan bij de 'klassieke' TLD-buizen.

Veel merken en kleuren

Er zijn natuurlijk (veel) meer merken die T5 lampen op de markt brengen, in een steeds toenemend assortiment. De meest witte buis die momenteel (oktober 2002) in de handel is, is de 865. Hoe hoger dit 'kleurgetal' hoe witter het licht, zoals we hebben gehoord tijdens de presentaties van de heer De Vries van Philips. Kleur 860 en 865 worden wel daglicht genoemd, en de 830 wordt vaak aangeduid als warmwit.

Onderstaande spectra laten dat ook nog eens zien, en maken duidelijk dat dat vooral in de hoeveelheid blauw licht zit. En dat komt ons goed uit, want we willen altijd graag wat extra blauw…

De onderste twee figuren geven een beeld van de levensduur (na 15000 uur doen nog 95% van de buizen het prima, na 20000 uur is ongeveer de helft van de buizen kaduuk,) en van de output: de eerste 10000 uur loopt de lichtsterkte af met ca 10%, daarna blijft ze min of meer constant. Dat betekent overigens (bij een brandduur van 10 uur per dag) een levensduur van circa 3 jaar!

Ter vergelijking heb ik ook het spectrum opgenomen van de TLD-685. Zoals te verwachten is, een vergelijkbaar spectrum, alleen zijn de pieken bij de TL5 hoger en is de 'heuvel' in het blauw (tussen de 400 en 500 nm) hoger. Daarmee zal de lamp ook witter en kouder lijken dan de TLD.

Spectrum van de T5'blue2' Op de site van Aquaholland trof ik overigens nog een type TL5 aan: een speciale blauwe buis. Of zoals op die site te lezen is: Special T5 "blue2" is een blauwe TL - buis met een specifiek lichtspectrum van 350-550 nm, wat nodig is voor de opname van het blauwe chlorophyl, hetgeen voor de groei van de zoöxanthellen noodzakelijk is. Dit draagt wezenlijk bij tot de gezondheid en de groei van koralen en ongewervelden.

Toepassing

  • Speciale lamp voor zeewateraquaria
  • Voor het observeren van nachtactieve dieren in zoetwateraquaria

Ik heb niet kunnen vinden van welk merk die buis is.

En bij Coenen (Best) verkopen ze ook een TL5 met kleur 960, 'Biolight' genoemd. Daarvan heb ik helaas geen verdere gegevens.

Tenslotte nog een typisch Hollandse alinea: 'en wat kost dan nou helemaal?'

Om te beginnen moet u er rekening mee houden dat we alles moeten vernieuwen: niet alleen de buizen en de lampvoetjes (ze zijn tenslotte dunner) maar ook de voorschakelapparaten. De nieuwe types, speciaal ontwikkeld voor de TL5, zijn elektronisch. Daardoor flikkeren ze niet bij het aangaan, en is de levensduur langer (zie ook het al eerder besproken grafiekje).

De prijzen lopen uiteen van zo'n € 12 - 15 voor de 830 warmwit en de 860 daglicht, tot zo'n € 30-35 voor de speciale blauwe en de biolightbuizen. Reflectoren kosten zo'n 10-15 euro per stuk. Wanneer u ze in een armatuur wilt ophangen moet u rekening houden met een aanschafprijs variërend van ong € 130 voor twee 64 cm-buizen tot € 200 voor de 153 cm, 80 watt-versie. Wilt u lichtbakken met reflectoren dan loopt dan van ca € 250 voor een 2x39 watt tot (schrik niet) € 700 voor een bak waarin 6 buizen van 80 watt passen.

Maar dan heb je ook wat(t)! Aan u de keus…..

Nb. De prijzen zijn uiteraard richtprijzen, en kunnen van leverancier tot leverancier verschillen.

Ga naar boven