HomeVerslagen ledenavondenGeschiedenis van The Ocean, Burgers Zoo, Max Jansen, (12 oktober 2010)

Verslagen ledenavonden

Geschiedenis van The Ocean, Burgers Zoo, Max Jansen, (12 oktober 2010)

Speciale gast voor deze avond is Max Jansen, curator van Burgers Zoo. Wij zijn bijzonder blij dat Max hier vanavond is, al is het alleen al omdat hij buiten zijn professie geen lezingen geeft, maar voor ons jubileum een uitzondering heeft willen maken.

Max begint zijn lezing met een stukje geschiedenis van Burgers Zoo. In de tachtiger jaren zijn de mensen van Burgers Zoo, onder leiding van Anton van Hooff anders tegen het etaleren van dieren in dierentuinen gaan aan kijken. Geen kleine hokken meer, maar grote leefruimtes waar de dieren hun natuurlijk gedrag kunnen tonen, zogenaamde Eco-display’s.

Burgers Zoo is in 1988 begonnen met Burgers Bush, wat een levend biotoop is onder een enorme glazen koepel waar een tropisch oerwoud nagebootst is. Op oude foto’s is nog te zien hoe je van de ene kant naar de andere kant van de hal kunt kijken, tegenwoordig is dit onmogelijk: de hal is volledig dichtgegroeid. Later volgde Burgers Desert en in 2000 Burgers Ocean.

De grote publiekstrekker van dit laatste eco-display is het vissen/haaien/roggenaquarium.

De Ocean bestaat uit hoofdzakelijk uit tien grote vissen- en twee koraalaquaria met een totaal inhoud van 8 miljoen liter. Naast de grote aquaria zijn er nog vele kweek- en onderzoeksaquaria, die niet voor het publiek toegankelijk zijn.

Max vertelt eerst over de bewoners van het grote haaien/roggenaquarium. Over het voeren, de eetgewoontes, het volgen van de gewichtstoename en gezondheid.

Om er zeker van te zijn dat alle dieren genoeg te eten krijgen, wordt ze geleerd om op een bepaalde plek in het aquarium het eten te halen. Zodoende worden de vissen bijna individueel gevoerd en kan men goed zien en meten of ze voldoende eten en groeien. Afwijkend gedrag kan dan bijgestuurd worden.


Het zwemgedrag van de haaien in de Ocean is ook bestudeerd. Hieruit is gebleken dat het stromingsprofiel in het aquarium niet optimaal was voor de aanwezige haaien en dat ze daardoor hun natuurlijk zwemgedrag niet konden verwezenlijken. Dit zou op den duur ten koste kunnen gaan van de gezondheid en het welzijn van deze haaien. Naar aanleiding van deze bevindingen is de stroming aangepast en latere metingen lieten zien dat de haaien nu wel hun natuurlijk zwemgedrag vertoonden. Vrijzwemmende haaien zwemmen 24 uur per dag, vandaar het belang van voldoende zwemruimte.

Het zal duidelijk zijn dat niet iedere haaiensoort in een aquarium geplaatst kan worden. Belangrijk is de verhouding tussen de grootte van het aquarium en de grootte van de volwassen haai. Soms wordt er wel eens gekozen voor een jong exemplaar van een grote haai, maar dan moet er wel een plan zijn wat er met dit dier gebeurt zodra het volwassen wordt.

In het grote aquarium zwemmen ook roggen. Burgers Ocean is er als eerste in geslaagd een rog te laten jongen (levendbarende rog). De verzorgers zijn in staat geweest dit gebeuren zelfs grotendeels op foto vast te leggen.

Het rifaquarium is met een inhoud van 750 m3 het een na grootste ter wereld. Alleen in Townsville, Australië is er een groter rifaquarium.

Dit aquarium is opgebouwd uit een betonnen basis met spuitbetonnen decoraties. Vervolgens is er 80 ton “dood” steen ingegaan en 10 ton “levend” steen.

Deze stenen zijn met “tie raps” op een grid van plastic buizen vast gezet.

Helaas heeft men ook daar ontdekt dat de gewone tie raps op den duur bros worden en afbreken. De weekmakers die in het plastic zitten lossen langzaam op en dan wordt het plastic bros en breekt snel af. Het gevolg was dat er hele stukken kunstmatig rif naar beneden vielen met veel schade aan koraalstekken tot gevolg. Aangezien het niet de bedoeling was de gevolgen van aardbevingen en tsunami’s te bestuderen is er naarstig naar een oplossing gezocht. Uiteindelijk is men tie raps en koord van fluoropolymeer en Twaron koord gaan gebruiken. Twaron wordt o.a. in kogelvrije vesten gebruikt. Tie raps van fluoropolymeer wordt o.a. veel in de offshore industrie gebruikt. Deze materialen zijn veel bestendiger tegen de invloeden van zeewater, maar zijn ook veel duurder, helaas!

Naast het 750 m3 grote rifaquarium is er ook een 16 m3 groot nachtaquarium. Hier is de dag-nachtcyclus omgedraaid zodat het publiek een indruk kan krijgen hoe een koraalrif er bij nacht uitziet. Verder zijn er diverse kweek- en quarantaine-aquaria.

Het zeewater wordt gemaakt door zout (TM-Zoo) op te lossen in osmosewater. Hierdoor krijgt men een zeewater wat geschikt is voor een vissenaquarium. Voor de rifaquaria en kweekbakken wordt dit water verrijkt met behulp van kalkreactoren.

De waterbeweging was tijdens de opstart (2000) 3 m3/uur. In 2011 zal dit door het gebruik van andere en energiezuinige pompen opgevoerd worden naar 4 m3/uur, met behoorlijke vermindering van het gebruikte vermogen.

Het nieuwe type pomp dat gebruikt wordt heeft echter een metalen body en al snel bleek dat de coating die er op zat niet zeewaterbestendig is. Na wat experimenteren met verschillende coatings heeft men nu besloten 5 kg magnesiumblokken aan het pomphuis vast te maken. Deze magnesium blokken werken als opofferinganodes en voorkomen op deze manier galvanische corrosie. Dat houdt in dat ze langzaam oplossen, waarbij ze roestvorming (corrosie) voorkomen. Bijkomend voordeel is dat het magnesiumgehalte op deze manier op peil blijft!

De verlichting bestaat voornamelijk uit een groot aantal 2000 Watt/5600°K HQI lampen. Er wordt geleidelijk aan vervanging van de 5600 °K lampen door 8000-10000°K gewerkt. Dit moet de koraalgroei nog verder verbeteren. Op het ogenblik ziet men Acroporagroei tot op 5 meter diepte. Maar daarvoor is wel 75 KW aan verlichting boven het aquarium…

De filtratie geschiedt door middel van een zandfilter en eiwitafschuimer.

Door de temperatuur en de nachtverlichting (maan) te variëren probeert men de seizoenen na te bootsen, om zodoende de koralen tot seksuele voortplanting te stimuleren. En dit is inderdaad al gezien in het grote rifaquarium. Op diverse plaatsen hebben zich nieuwe jonge koralen afgezet.

Burgers Ocean doet ook onderzoek naar de geslachtelijke vermeerdering van steenkoralen. Van een Japans onderzoeksinstituut krijgen ze mannelijke en vrouwelijke eitjes van Acropora. Die worden bevrucht en zetten zich af op een substraat. Vervolgens kunnen die opgekweekt worden tot een stuk koraal dat uitgezet kan worden in andere aquaria, bv het grote rifaquarium. Recentelijk heeft men het 1500ste zelf gekweekte koraal in het grote rifaquarium geplaatst.

Burgers is sinds 2008 bezig met een kweekprogramma met drie verschillende soorten Acropora. De jonge Acro’s zijn over 30 verschillende openbare aquaria verdeeld, waar men de groei van de stekken verder bestudeert. Dit geeft waardevolle informatie aan de wetenschappers.

W etenschappelijke onderzoeken bij Burgers worden vaak samen gedaan met de Universiteit Wageningen. Wij hebben in het verleden ook twee keer een lezing gehad van wetenschappers van de universiteit Wageningen (Ronald Osinga, met een lezing over het kweken van sponzen en een van zijn AIO’s over de studie naar koraalgroei). Die laatste studie is toen ook bij Burgers Ocean uitgevoerd.

Max vertelt ook over een studie aan het filterend vermogen van levend steen. Daarbij gebruiken ze stukken levend steen uit verschillende plaatsen in het aquarium: in het volle licht, “dood” steen in het volle licht en “dood”steen in het donker. Met heel gevoelige meetinstrumenten kunnen ze meten hoeveel zuurstof de bacteriën verbruiken en dit is natuurlijk een maatstaf voor de hoeveelheid en activiteit van bacteriën die voor biologische afbraak van nitraat en fosfaat zorgen. Zoals verwacht verbruiken bacteriën in levend steen (vol in het licht) de meeste zuurstof, maar bacteriën in dood steen (vol in het licht) zijn bijna net zo actief. Deze “dode” steen is in het aquarium volledig bezet met bacteriën uit het aa nwezige levend steen en is nu ook biologisch actief. Op vergelijkbare manier meet men ook de nitraatproductie uit ammoniak. Helaas moet Max in verband met de tijd nu stoppen met zijn lezing, helaas!!

Tot slot krijgen we van Burgers Zoo nog een prachtig boek aangeboden ter gelegenheid van ons 40-jarig jubileum. De voorzitter sluit dit gedeelte af met een woord van dank aan Max Janse en overhandigt hem een boekenbon.

De avond wordt vervolgd met een grote verloting met heel veel producten, o.a. een osmose-apparaat, kalkreactor, refractometer, gesponsord door de adverteerders in ons blad. De sponsors voor de verloting waren:

Aqua Reus, AZAC, Brouwers, Coenen, Deltec, Diebo, Eheim, GRB verlichting b.v., de Meern, HS-aqua, J.P. ten Klooster (Reefinterests.nl), Marine Water Systems, Norit, Osmoseapparaat.nl, Verloop, Hennie Voorhout Bloemkunst en Decoratie, Montfoort en R. Worst Keurslagerij Nijkerkerveen.

Nogmaals hartelijk dank voor de steun aan onze vereniging.

Zo’n jubileum kan natuurlijk niet georganiseerd worden zonder de hulp van veel vrijwilligers. Ten eerste de jubileumcommissie: Rob Strato, Jacques van Ommen, Oscar Meerwijk en Ian Kerkhof. Zij krijgen, behalve een hartelijk applaus, een fles wijn.

Ook dank aan de jongelui achter de bar (Leonie, Joran, Nadiene en Ciska) door middel van bioscoopbonnen en bloemen.

Tot slot krijgen de bestuursleden ook nog bloemen voor al hun werk wat geresulteerd heeft in een bloeiende vereniging, die nu 40 jaar bestaat, nog steeds groeit, en nog lang hoopt door te gaan.

De mensen die spullen ingebracht hebben voor de ruilbeurs worden verzocht naar het podium te gaan zodat ze zelf hun spullen kunnen verkopen c.q. ruilen.

Alle aanwezigen worden hartelijk bedankt voor hun aanwezigheid, de bar blijft nog even open voor allen die nog even willen napraten, en voor de anderen allemaal wel thuis.

 

Rien van Zwienen, secretaris

En de hoofdprijs was een prachtige kalkreactor, gesponsord door Aquariumspeciaalzaak Verloop uit Boskoop.

 

Ga naar boven